مغز شما قبل از اینکه حتی بفهمید چی رو نگاه می‌کنید، انتخاب‌های غذایی رو انجام میده

تصور کنید تو فروشگاه مواد غذایی هستید و جلوی قفسه تنقلات ایستادید. ظاهراً بدون فکر کردن، از کراکر برنج رد میشید و یه پاکت چیپس رو برمی‌دارید.

این نوع انتخاب‌ها، «تصمیمات غذایی» نامیده میشن. این روشیه که ما جوانب مختلف یه غذا – از جمله خوشمزگی، سلامتی و قیمت – رو در نظر می‌گیریم تا تصمیم بگیریم چی بخریم و چی بخوریم.

درک دقیقی از اینکه مغز ما چطور از همه این اطلاعات مختلف موقع انتخاب غذا استفاده می‌کنه، وجود نداره. کی اطلاعات مربوط به هر جنبه از غذا برای بررسی در دسترس مغز ما قرار می‌گیره؟ این همون چیزیه که ما تصمیم گرفتیم بررسی کنیم.

تو مقاله جدید ما که تو ژورنال Appetite منتشر شده، نشون میدیم که فقط صدها میلی‌ثانیه بعد از اینکه یه غذا رو دیدیم، بسیاری از ویژگی‌های مختلف اون تو فعالیت مغزی ما منعکس میشه. این اتفاق خیلی سریع میفته، خیلی قبل از اینکه یه فرد بتونه آگاهانه تصمیم بگیره اون غذا رو بخره یا بخوره.

نگاهی به درون مغز

طبیعتاً، سرعت پردازش جنبه‌های مختلف غذا توسط مغز ما، روی تصمیمات غذایی ما تأثیر میذاره.

مثلاً، مطالعات گزارش دادن که ممکنه ما میزان خوشمزه بودن یه غذا رو سریع‌تر از میزان سالم بودن اون پردازش کنیم. این ویژگی عجیب می‌تونه انتخاب‌های ما رو به سمت غذاهایی که طعم بهتری دارن، متمایل کنه تا غذاهای سالم‌تر. اینجا غذاهای ناسالم – خوشمزه اما لزوماً برای ما خوب نیستن – دست بالا رو دارن.

برای بررسی اینکه چقدر سریع جنبه‌های مختلف غذاها رو پردازش می‌کنیم، از الکتروانسفالوگرافی استفاده کردیم؛ روشی که به ما اجازه میده فعالیت الکتریکی مغز رو با دقت میلی‌ثانیه‌ای ثبت کنیم.

ما فعالیت مغزی افراد رو در حین نشون دادن تصاویر غذاهای مختلف، مثل تنقلات، گوشت‌ها، میوه‌ها و شیرینی‌جات، ثبت کردیم. همچنین از افراد خواستیم هر غذا رو از جنبه‌های مختلفی مثل سلامتی، خوشمزگی، محتوای کالری، آشنایی و اینکه چقدر دوست دارن اون غذا رو بخورن، رتبه‌بندی کنن.

بعد از اون، از تکنیک‌های یادگیری ماشین استفاده کردیم تا الگوهای فعالیت مغزی (میزان تفاوت پاسخ‌های مغزی به اقلام غذایی مختلف) رو با الگوهای رتبه‌بندی (میزان تفاوت رتبه‌بندی اون غذاها) مقایسه کنیم.

این کار به ما اجازه داد تا آزمایش کنیم که آیا غذاهایی که بیشترین تفاوت رو تو رتبه‌بندی داشتن، بیشترین تفاوت رو تو فعالیت مغزی هم نشون میدادن یا نه. به عبارت دیگه – آیا اطلاعات مربوط به ویژگی‌های غذا واقعاً تو فعالیت مغزی افراد منعکس شده بود؟

معلوم شد که اینطور بوده.

اطلاعات مربوط به جنبه‌های مختلف غذاها، مثل سلامتی، محتوای کالری و آشنایی، تو فعالیت مغزی در کمتر از ۲۰۰ میلی‌ثانیه بعد از نمایش تصویر غذا روی صفحه، منعکس شد.

این پاسخ‌های سریع مغزی قبل از این اتفاق افتاد که افراد به طور آگاهانه از غذایی که می‌دیدن مطلع بشن. جنبه‌های دیگه غذاها، مثل خوشمزگی و تمایل به خوردن غذا، کمی دیرتر تو فعالیت مغزی منعکس شدن.

انتخاب قبل از انتخاب

این یافته‌ها نشون میدن که جنبه‌های مختلف غذاها ممکنه خیلی زود توجه ما رو جلب کنن و به هدایت تصمیمات غذایی ما کمک کنن. مغز به طور خودکار و با زمان‌بندی مشابه، جنبه‌های مختلف غذاها رو ارزیابی می‌کنه و انتخاب‌های غذایی ما رو قبل از اینکه حتی ازشون آگاه باشیم، شکل میده.

جای تعجب داره که ما فهمیدیم سلامتی غذاها زودتر از خوشمزگی تو فعالیت مغزی نشون داده میشه. در حالی که این موضوع با بعضی از یافته‌های قبلی تناقض داشت، ممکنه تکنیک‌های یادگیری ماشین ما حساسیت بیشتری برای تشخیص الگوهای ظریف فعالیت مغزی مرتبط با هر ویژگی داشته باشن.

همچنین شباهت‌هایی تو نحوه قضاوت مردم در مورد جنبه‌های مختلف یه غذا وجود داشت. مثلاً، غذاهایی که کمتر آشنا بودن، کمتر خوشمزه هم رتبه‌بندی شده بودن.

از این الگوهای شباهت، ما دو بُعد کلیدی غذا رو شناسایی کردیم که ممکنه هنگام ارزیابی غذاها توسط مغز ما به خصوص مهم باشن. اولین مورد، بُعد «فرآوری‌شده» هست: یعنی چقدر یه غذا طبیعیه یا فرآوری شده. دومین مورد بُعد «اشتهاآور» هست، که به میزان خوشمزگی و آشنایی یه غذا اشاره داره.

هر دوی این‌ها خیلی سریع تو الگوهای فعالیت مغزی منعکس شدن، حدود ۲۰۰ میلی‌ثانیه بعد از دیدن یه ماده غذایی.

بیش از آنچه چشم می‌بیند

یافته‌های ما بیشتر مربوط به شرایطیه که ما فقط به ویژگی‌های بصری غذاها تکیه می‌کنیم، مثل وقتی که داریم آنلاین مواد غذایی یا وعده‌های غذایی رو سفارش میدیم، یا از منوی تصویری یه رستوران استفاده می‌کنیم. این یافته‌ها روشن می‌کنه که مردم چطور تو سوپرمارکت یا اپلیکیشن‌های سفارش غذا، قضاوت‌های سریع انجام میدن.

روش تصویربرداری مغزی ما همچنین می‌تونه برای آزمایش این موضوع استفاده بشه که آیا استراتژی‌های خاصی، مثل تمرکز آگاهانه روی سلامتی غذاها، ممکنه نحوه ارزیابی سریع غذاها رو تغییر بده و به ما کمک کنه تا انتخاب‌هامون رو بهتر کنیم.

در حالی که ما تو این مطالعه از تصاویر غذا استفاده کردیم، حواس دیگه هم برای تصمیمات غذایی مهمن. بوییدن یه انبه یا شنیدن صدای جلز و ولز یه همبرگر سرخ‌شده هم احتمالاً به سرعت توسط مغز پردازش میشن.

قدم بعدی این خواهد بود که این ویژگی‌های حسی دیگه غذاها رو بررسی کنیم تا ببینیم مغز نه فقط تصاویر غذا، بلکه خود غذای واقعی رو وقتی جلوی ما قرار می‌گیره، چطور پردازش می‌کنه.

لینک منبع